EN

کنترل کیفیت و ارتباط آن با کاهش مصرف سیمان

افزایش انحراف معیار مقاومت بتن که ناشی از بی دقتی در بسیاری از مراحل ساخت، حمل و اجرا و استفاده از مصالح نامناسب می باشد سبب می شود اختلاف بین مقاومت طراحی (مبنای طراحی سازه) و مقاومت متوسط (مبنای طرح اختلاط) افزایش یابد که این امر با توجه به نقش محوری و اساسی سیمان در ارائه طرح اختلاط بتن پیشنهادی آیین نامه ایران باعث افزایش مصرف سیمان می شود. قابل ذکر است که مقدار انحراف معیار یک ملاک برای ارزیابی کیفیت فعالیت های کارگاهی و آزمایشگاهی محسوب می شود.

پیش بینی انحراف معیار و حاشیه اطمینان زیاد در محاسبه مقاومت میانگین طرح اختلاط توسط مشاور آزمایشگاهی طرح مخلوط، از جمله عواملی است که به زیاد شدن مقاومت متوسط (fcm) طرح اختلاط منجر می‌شود. یک مقایسه ساده بین توصیه های ACI 214-77 و آیین نامه بتن ایران (آبا) نشان می دهد که انحراف معیار و در نتیجه حاشیه اطمینان برای آیین نامه ایران بیشتر از ACI می باشد. این موضوع نشان می‌دهد که ضوابط پذیرش آیین نامه بتن ایران سخت گیرانه است که به نظر می‌رسد با توجه به واقعیت های کارگاهی در امر نظارت و کنترل ساخت بتن، و دقت وسایل توزین و ساخت نظر دارد و از تجربیات خود در این کار استفاده می کند. در این حالت نسبت آب به سیمان کمتر، و در نتیجه مقدار سیمان بیشتری برای هر متر مکعب بتن به دست می آید که اجتناب ناپذیر است.


طبقه بندی کارگاه ها از نقطه نظر انحراف معیار و حاشیه اطمینان برای طراحان مخلوط های بتنی و توصیه برای پیش بینی انحراف معیار کمتر در طرح اختلاط و تصحیح آن در صورت ضرورت علیرغم بکارگیری کنترل و نظارت در کارگاه لازم است.


مسلماً اگر از سوابق کاری و انحراف معیار کارگاهی اطلاع داشته باشیم باید انحراف معیار محاسبه شده را برای محاسبه مقاومت میانگین طرح اختلاط به کار بریم. اکثر کارگاه های ما که انحراف معیاری بیش از ۵ مگا پاسکال دارند حاشیه اطمینان آنها از ۵/۸ مگا پاسکال تجاوز می کند و بعضا به حدود ۵/۱۱ مگا پاسکال نیز می رسد. این حدود حاشیه اطمینان، به نظر می رسد باعث افزایش عیار سیمان تا میزان ۲۰ تا ۲۵ کیلو سیمان در هر متر مکعب بتن نسبت به حالتی است که حاشیه اطمینان در حد ۷ مگا پاسکال باشد.



به منظور کاهش انحراف معیار و در نتیجه حاشیه اطمینان لازم است تا تمهیداتی در مراحل مختلف ساخت و اجرای بتن ملاحظه شود تا بتوان زیاد بودن ناموجه حاشیه اطمینان در ایران را کاهش داد که این امر نه تنها باعث کاهش مصرف سیمان به میزان قابل توجهی شده بلکه در افزایش کیفیت بتن تولیدی تاثیر قابل توجهی می‌شود. برخی از راهکارهای کاهش حاشیه اطمینان عبارتند از:

  • کنترل کیفیت مصالح مصرفی

  • کنترل رطوبت مصالح سنگی و اعمال آن در تصحیح مقادیر آب مصرفی و سنگدانه‌ مرطوب

  • استفاده درست و بجا از مصالح مصرفی

  • نظارت مناسب بر ساخت و اجرای بتن

  • استفاده از تجهیزات مدرن

  • آموزش نیروهای متخصص در زمینه تکنولوژی بتن

  • انجام آزمایشهای کنترلی بتن بصورت مرتب و مداوم

  • انجام کنترل های لازم قبل از ساخت و اجرا